दशकौँ राजनीति गरेका नेता पछारिए, ९ वर्षमै चौधरीले मारे ठूलो छलाङ!

काठमाडौँ । नेपाली कांग्रेसको राजनीतिमा दशकौँ बिताएका अनुभवी नेताहरूलाई पछि पार्दै उद्योगपति विनोद चौधरीले छोटो समयमै पार्टीको शीर्ष नेतृत्वमा छलाङ मारेका छन्। व्यापारिक क्षेत्रमा अर्बपतिको पहिचान बनाएका चौधरी कांग्रेस प्रवेश गरेको करिब नौ वर्षमै उपसभापतिजस्तो महत्त्वपूर्ण पदमा पुग्न सफल भएका छन्। कुनै समय एमालेबाट संसदीय राजनीति सुरु गरेका चौधरीले कांग्रेसभित्र आफ्नो प्रभाव कसरी विस्तार गरे? संसद् निर्वाचनमा पराजित भए पनि पार्टी राजनीतिमा उनले कसरी ठूलो सफलता हात पारे? कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनबाट उपसभापतिमा निर्वाचित भएसँगै यी प्रश्नले थप चासो पाएका छन्।

अनुभवी नेताहरूलाई पछि पार्दै उपसभापतिमा विजयी

नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनबाट उपसभापतिमा निर्वाचित भएसँगै चौधरीको राजनीतिक यात्राले नयाँ मोड लिएको छ। नयाँ नेतृत्व चयनका लागि भएको निर्वाचनमा उनले समावेशी उपसभापति पदका चार प्रतिस्पर्धीलाई पछि पार्दै जित हासिल गरेका हुन्।

सार्वजनिक मतपरिणामअनुसार चौधरीले १ हजार ७४५ मत प्राप्त गरे। उनका निकटतम प्रतिस्पर्धी जीवन परियारले १ हजार ६५८ मत पाए। त्यस्तै, फरमुल्लाह मन्सुरले १ हजार १४४, सीता गुरुङले १ हजार ११२ र रञ्जित कर्णले ५६२ मत प्राप्त गरे।

यो परिणामले चौधरीलाई कांग्रेसको शीर्ष नेतृत्वमा स्थापित गरेको छ। दशकौँदेखि पार्टीमा सक्रिय रहेका नेताहरूसँग प्रतिस्पर्धा गर्दै उपसभापति बन्न सफल हुनुले उनको राजनीतिक प्रभाव र महत्त्वाकांक्षालाई थप चर्चामा ल्याएको छ।

एमालेबाट सुरु भएको राजनीतिक यात्रा

चौधरीको राजनीतिक यात्रा नेपाली कांग्रेसबाट सुरु भएको होइन। २०६४ सालमा उनी नेकपा एमालेको तर्फबाट समानुपातिक सभासद बनेका थिए। त्यसपछि २०७४ सालमा नेपाली कांग्रेस प्रवेश गरे। कांग्रेसमा प्रवेश गरेलगत्तै उनी समानुपातिक सांसद बने।

व्यापारिक क्षेत्रमा स्थापित पहिचान बनाइसकेका चौधरीले त्यसपछि पार्टी राजनीतिमा पनि आफ्नो स्थान बलियो बनाउँदै लगे। २०७८ सालमा सम्पन्न कांग्रेसको १४औँ महाधिवेशनबाट उनी केन्द्रीय सदस्य निर्वाचित भए। केन्द्रीय सदस्य बनेको केही वर्षमै उपसभापतिसम्म पुग्न सफल चौधरीको राजनीतिक उन्नति कांग्रेसभित्र चासोको विषय बनेको छ।

पार्टीको परम्परागत संगठनमा लामो समय बिताएका नेताहरूबीच छोटो अवधिमै शीर्ष पदमा पुग्नुलाई उनको राजनीतिक यात्राको उल्लेखनीय उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ।

संसद्मा पराजय, पार्टी राजनीतिमा ठूलो सफलता

चौधरीको राजनीतिक यात्रामा चुनौती पनि कम छैनन्। २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसबाट नवलपरासी–१ मा विजयी भएका उनी २०८२ सालको निर्वाचनमा भने राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका विक्रम खनालसँग पराजित भए।

संसदीय निर्वाचनमा पराजय भोगेपछि उनको संसद् यात्रा रोकिए पनि पार्टी राजनीतिमा भने उनले आफ्नो प्रभाव कायम राखे। विशेष महाधिवेशनबाट केन्द्रीय सदस्यमा दोहोरिएका चौधरी १५औँ महाधिवेशनमा उपसभापति निर्वाचित हुन सफल भए।

यसले उनको राजनीतिक यात्रामा नयाँ अध्याय थपेको छ। निर्वाचनमा पराजित भएपछि पनि पार्टीको शीर्ष नेतृत्वमा पुग्नुले संसदीय राजनीति र पार्टी संगठनभित्रको नेतृत्व चयन फरक प्रक्रियाबाट अघि बढ्ने तथ्यलाई देखाउँछ।

व्यापारिक साम्राज्यदेखि राजनीतिक नेतृत्वसम्म

व्यापारिक क्षेत्रमा चौधरीको पहिचान निकै बलियो छ। वाइवाई चाउचाउदेखि सीजी हस्पिटालिटीसम्म विभिन्न व्यवसायमा संलग्न उनीसँग सम्बन्धित व्यावसायिक समूहअन्तर्गत १२३ ब्रान्ड रहेको उल्लेख गरिन्छ।

उनले नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ र नेपाल उद्योग परिसंघको नेतृत्वसमेत गरिसकेका छन्। फोर्ब्सको अर्बपतिको सूचीमा समावेश चौधरी नेपालका चर्चित उद्योगपतिमध्ये एक हुन्। व्यापार, उद्योग र निजी क्षेत्रसँग सम्बन्धित विषयमा उनको लामो अनुभव छ।

व्यावसायिक क्षेत्रमा हासिल गरेको सफलतालाई उनले आफ्नो राजनीतिक पहिचानसँग पनि जोड्दै आएका छन्। उद्योग तथा व्यवसाय सञ्चालनबाट प्राप्त अनुभवलाई नीति निर्माण र देशको विकासमा उपयोग गर्न सकिने उनको धारणा रहँदै आएको छ।

‘पैसा कमाउन होइन, नीतिगत सुधार गर्न आएको हुँ’

चौधरीले आफू राजनीतिमा पैसा कमाउन नभई नीतिगत सुधार र विकासको मोडेल प्रस्तुत गर्न आएको बताउँदै आएका छन्। निजी क्षेत्रको अनुभवलाई राज्यको नीति निर्माणमा उपयोग गर्ने उनको भनाइ छ।

तर, व्यापारिक क्षेत्रमा हासिल गरेको सफलतालाई राजनीतिक नेतृत्वको सफलतामा रूपान्तरण गर्न उनले कस्तो भूमिका खेल्छन् भन्ने प्रश्न महत्त्वपूर्ण छ। उपसभापतिका रूपमा उनको जिम्मेवारी अब व्यक्तिगत राजनीतिक उचाइमा मात्र सीमित रहने छैन।

अब चौधरीसामु कस्ता चुनौती छन् ?

कांग्रेसको उपसभापतिमा निर्वाचित भएपछि चौधरीसामु संगठन विस्तार, कार्यकर्ताको विश्वास कायम राख्ने र पार्टीको नीति निर्माणमा प्रभावकारी भूमिका खेल्ने चुनौती थपिएको छ। लामो राजनीतिक अनुभव भएका नेताहरूलाई पछि पारेर शीर्ष पदमा पुगेका उनले अब आफ्नो नेतृत्व क्षमता व्यवहारमै प्रमाणित गर्नुपर्नेछ।

व्यापारिक सफलतालाई राजनीतिक नेतृत्वमा रूपान्तरण गरेका चौधरीको आगामी भूमिकाले कांग्रेसभित्र उनको वास्तविक राजनीतिक उचाइ निर्धारण गर्नेछ। संसद्मा पराजित भए पनि पार्टी राजनीतिमा शीर्ष पद हासिल गरेका उनको यात्रा कांग्रेसको आन्तरिक शक्ति सन्तुलन र भावी नेतृत्वका दृष्टिले पनि चासोपूर्ण बनेको छ।