आठ दिन चीनमा बस्दै रवि, राष्ट्रपति सीसँग भेट्ने योजना टर्दै!
काठमाडौं । सत्तारुढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने आगामी भदौ पहिलो साता चीन भ्रमणमा जाने भएका छन्। चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको निमन्त्रणामा लामिछानेले पहिलोपटक उत्तरी छिमेकी मुलुक चीनको भ्रमण गर्न लागेका हुन्।
लामिछानेको चीन भ्रमण भदौ ७ देखि १४ गतेसम्म हुने तय भएको छ। अर्थात् उनी करिब आठ दिन चीनमा रहनेछन्। भ्रमणका क्रममा उनले चीनका विभिन्न राजनीतिक तथा सरकारी अधिकारीसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ।
तर लामिछानेको यो भ्रमणको सबैभन्दा चासोको विषय बनेको छ– चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङसँग उनको भेट हुन्छ कि हुँदैन भन्ने। हालसम्म तय भएको प्रारम्भिक कार्यतालिकाअनुसार लामिछाने र राष्ट्रपति सीबीच भेटवार्ता हुने कार्यक्रम छैन। यससँगै सीसँग भेट गर्ने लामिछानेको सम्भावित प्रयास तत्कालका लागि टरेको देखिएको छ।
भ्रमणबारे जानकार अधिकारीका अनुसार चीनको प्रोटोकलअनुसार राष्ट्रपति सीले मुख्यतः राष्ट्रप्रमुख वा सरकार प्रमुखसँग भेटवार्ता गर्ने भएकाले लामिछानेसँग भेटको कार्यक्रम तय हुन नसकेको हो। लामिछाने रास्वपाका सभापति तथा सत्तारुढ दलका नेता भए पनि उनी राष्ट्रप्रमुख वा सरकार प्रमुखको हैसियतमा चीन जान लागेका होइनन्।
यद्यपि सीसँग भेट नहुने भए पनि लामिछानेको चीन भ्रमण राजनीतिक रूपमा महत्वपूर्ण मानिएको छ। भ्रमणका क्रममा उनले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका उच्च अधिकारी तथा सरकारका महत्वपूर्ण व्यक्तिसँग छलफल गर्नेछन्।
बेइजिङमा लामिछानेको चीनका उपराष्ट्रपति हान झेङ र विदेशमन्त्री वाङ यीसँग भेटवार्ता हुने लगभग तय भएको बताइएको छ। चीन भ्रमणको सुरुवातमै उनले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको विदेश विभागका प्रमुख लिउ हाइसिङसँग भेट गर्ने कार्यक्रम छ। लिउकै निमन्त्रणामा लामिछाने चीन जान लागेका हुन्।
लामिछानेले पाँच सदस्यीय प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्नेछन्। भ्रमण टोलीमा उनकी पत्नी निकिता पौड्याल पनि सहभागी हुने बताइएको छ। बेइजिङमा राजनीतिक भेटघाट तथा छलफल सकेपछि प्रतिनिधिमण्डल तिब्बततर्फ जाने कार्यक्रम रहेको छ। त्यहाँबाट कैलाश मानसरोवरसम्म पुग्ने योजना बनाइएको छ।
रास्वपा सत्तामा आएपछि लामिछानेको यो दोस्रो महत्वपूर्ण छिमेकी मुलुक भ्रमण हुनेछ। यसअघि उनले भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को निमन्त्रणामा भारतको पाँच दिने भ्रमण गरेका थिए। भारत भ्रमणका क्रममा उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसहित भारत सरकारका उच्च अधिकारीसँग भेटवार्ता गरेका थिए।
गत जेठ १९ देखि २३ गतेसम्म भएको भारत भ्रमणका क्रममा लामिछानेले प्रधानमन्त्री मोदी, गृहमन्त्री अमित शाह, विदेशमन्त्री एस जयशंकर तथा राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार अजित डोभालसँग भेट गरेका थिए। त्यसबाहेक भाजपा अध्यक्ष नितिन नवीनलगायत अन्य राजनीतिक नेतासँग पनि उनले छलफल गरेका थिए।
भारतपछि चीनको भ्रमणमा जान लागेका लामिछानेको कूटनीतिक सक्रियतालाई राजनीतिक वृत्तमा पनि चासोका साथ हेरिएको छ। नेपालका दुई ठूला छिमेकी भारत र चीनसँग सत्तारुढ दलका प्रमुख नेताले गर्ने राजनीतिक भेटघाटले नेपालको समग्र राजनीतिक तथा कूटनीतिक सम्बन्धमा अर्थ राख्ने भएकाले उनको चीन भ्रमणलाई महत्वपूर्ण मानिएको हो।
विशेषगरी नेपालमा भारत र चीनसँगको सम्बन्धलाई लिएर राजनीतिक दलहरूबीच विभिन्न समयमा बहस हुँदै आएको छ। यस्तो अवस्थामा सत्तारुढ दलका सभापतिको चीन भ्रमणले दुई देशबीचको सम्बन्ध, नेपालको विकास, पूर्वाधार, पर्यटन तथा अन्य सम्भावित सहकार्यका विषयमा छलफलको अवसर सिर्जना गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
तर भ्रमणको मुख्य आकर्षण बन्न सक्ने अनुमान गरिएको राष्ट्रपति सीसँगको भेट भने तत्कालको कार्यतालिकामा समावेश छैन। लामिछानेको टोलीले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका अधिकारी र सरकारका उच्च पदाधिकारीसँग भेट गर्ने भए पनि सीसँग प्रत्यक्ष भेट नहुने भएपछि यस विषयमा विभिन्न कोणबाट चर्चा सुरु भएको छ।
चीनको राजनीतिक प्रणाली र उच्चस्तरीय भेटघाटको आफ्नै प्रोटोकल रहेकाले लामिछानेसँग सीको भेट नहुनुलाई असामान्य रूपमा लिन नहुने जानकारहरूको भनाइ छ। राष्ट्रप्रमुख तथा सरकार प्रमुखसँग हुने औपचारिक भेटको स्तर र राजनीतिक दलका नेतासँग हुने भेटको प्रकृति फरक हुने भएकाले चिनियाँ पक्षले सोहीअनुसार कार्यक्रम निर्धारण गर्ने गरेको बताइन्छ।
लामिछानेको भ्रमणका क्रममा नेपाल–चीन सम्बन्धसँग जोडिएका विषयमा समेत छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ। दुई देशबीचको व्यापार, पर्यटन, पूर्वाधार, कनेक्टिभिटी तथा आर्थिक सहकार्यका विषय भ्रमणका क्रममा उठ्न सक्नेछन्। यद्यपि कुन-कुन विषयमा औपचारिक छलफल हुनेछ भन्ने विषयमा विस्तृत विवरण सार्वजनिक भइसकेको छैन।
रास्वपा सत्तामा आएपछि लामिछानेले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध विस्तारमा पनि चासो देखाउँदै आएका छन्। भारत भ्रमणपछि चीन भ्रमणमा जान लाग्नुले नेपालका दुई प्रमुख छिमेकीसँग पार्टी नेतृत्वको तहबाट सम्बन्ध विस्तार गर्न खोजिएको सन्देशसमेत दिन सक्ने देखिन्छ।
लामिछानेको चीन भ्रमणको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष कैलाश मानसरोवर यात्रा पनि हो। धार्मिक तथा पर्यटनको दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिने कैलाश मानसरोवर क्षेत्रमा प्रतिनिधिमण्डल पुग्ने कार्यक्रमले भ्रमणलाई राजनीतिक भेटघाटमा मात्र सीमित नराखी धार्मिक तथा सांस्कृतिक पक्षसँग पनि जोड्नेछ।
आठ दिनको भ्रमण सकेर लामिछाने भदौ १४ गते नेपाल फर्किने कार्यक्रम रहेको बताइएको छ। भ्रमणको विस्तृत कार्यतालिका तथा अन्य भेटघाटका कार्यक्रम भने आगामी दिनमा थप स्पष्ट हुने अपेक्षा गरिएको छ।
यसरी हेर्दा लामिछानेको चीन भ्रमण मिति तय भइसके पनि राष्ट्रपति सी चिनफिङसँगको भेट भने तत्कालका लागि सम्भव देखिएको छैन। चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको निमन्त्रणामा हुन लागेको भ्रमणमा उपराष्ट्रपति, विदेशमन्त्री तथा पार्टीका उच्च अधिकारीसँग भेटवार्ता हुने भएपछि राजनीतिक रूपमा भने यो भ्रमणलाई महत्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।
भारत भ्रमणपछि चीन भ्रमणमा जान लागेका लामिछानेले दुई ठूला छिमेकीसँगको सम्बन्धमा आफ्नो राजनीतिक भूमिकालाई कसरी प्रस्तुत गर्छन् भन्ने विषय पनि चासोको विषय बनेको छ। आगामी भदौमा हुने आठ दिने चीन भ्रमणले यसबारे थप स्पष्ट पार्नेछ।
